Negocjacje płac i nie tylko

Rozmowy o wynagrodzeniu nastręczają wielu problemów. Boimy się źle wypaść w rozmowie – a już szczególnie gdy dochodzimy do wątku wynagrodzeń. Tu pojawia się wiele wątpliwości. Jedni uważają, że o pieniądzach się nie rozmawia i co ma otrzymać i tak otrzyma. Inni boją się wysunąć za duże wymagania, gdyż obawiają się, że zostaną przelicytowani przez drugą osobę, która z podobnymi kwalifikacjami powie mniejszą wartość. Inni wreszcie nie potrafią określić wartości swej pracy.

Rozmowa o pieniądzach nie może być też oderwana od sytuacji kandydata, od jego kwalifikacji, od sytuacji na rynku pracy. Zarazem rozmowy o pieniądzach nie wyczerpują zagadnienia warunków zatrudnienia, gdyż dodatkowe elementy mogą być cenniejsze niż pensja wyższa o 10% lub 20%.

Musisz jednak uświadomić sobie, że negocjacje płacy i warunków zatrudnienia dobrze świadczą o Tobie jako osobie i generalnie budzą szacunek u pracodawcy. Ważne jest ukazanie też swej elastyczności, która jest kluczem do zwycięstwa w negocjacjach.

Dlaczego muszę walczyć o swoje?

Płaca to wynagrodzenie za poświęcony czas, wysiłek fizyczny, stres, zdolności, jakimi dysponujemy, wykształcenie, jakie zdobyliśmy. Wreszcie praca jest opłatą za określone zadanie, jakie wykonaliśmy na rzecz pracodawcy. A zatem jest to coś, co nam się bezwzględnie należy. Rozmowa o tym jest naszym nie tylko prawem – ale i obowiązkiem. Jednak tym, o co musimy zadbać, jest adekwatność naszych wymagań do tego, co możemy otrzymać.

Twoje oczekiwania

Po pierwsze zastanów się, za ile chcesz pracować? Odpowiedz sobie na pytanie – jakie są Twoje miesięczne koszty utrzymania, ile będzie wynosić rezerwa – jeśli taką planujesz, czy szykują się jakieś znaczące wydatki? Rozważając swoje oczekiwania weź pod uwagę, że prawdopodobnie Twój poziom życia będzie się zmieniać – a potrzeby rosnąć.
Ustal minimalny pułap, jaki musi osiągnąć Twoja pensja. Inaczej na starcie nie będziesz mieć pewności, czy zarabiasz dużo, czy zbyt mało. Natomiast później doświadczysz tego na własnej skórze – będzie wystarczać lub będziesz pod kreską.

Zbadaj rynek płac w regionie

Przed przystąpieniem do rozmowy o płacy warto jest sprawdzić, jaki jest poziom wynagrodzeń w regonie. Publikowane one są przez GUS, portale tematyczne. Porównaj zakres obowiązków nowego stanowiska ze swoją poprzednia pracą. Zapytaj znajomych, jak oni wyceniliby Twoje stanowisko pracy. W ten sposób będziesz miał informację o rynku pracy.

Zbadaj pracodawcę i stanowisko

Poza uwarunkowaniami regionu, sprawdź firmę, do której udajesz się na rozmowę. Inaczej negocjuje się z międzynarodowym koncernem, inaczej z firmą, która jest własnością Skarbu Państwa, inaczej z prywatnym pracodawcą. Koncerny z reguły mają ustalone siatki płac, wszystkie stanowiska posiadają ścisła wycenę – w tych wypadkach nie ma zbyt wielkiego ruchu, jeśli chodzi o pensję podstawową. Jedyne, o co można walczyć to dodatki ruchome, świadczenia socjalne lub też warunki pracy (ruchomy czas pracy, do dyspozycji telefon, samochód, etc.).
Pracodawca państwowy – podobnie jak koncern będzie mało elastyczny w kwestiach płacowych – i raczej nie należy się spodziewać zbyt wielu wariantów wynagrodzenia do wyboru. Najwięcej pola manewru mamy w przypadku negocjacji z firmą zatrudniającą do 200 osób, gdyż tam nie stosuje się siatki płac, a pensje są przyznawane uznaniowo przez właściciela. Dowiedz się również o sytuacji finansowej firmy. Jeśli przeżywa ona trudności, to z pewnością nie pozwolą sobie na wyższą pensję, raczej wybiorą mniej wykwalifikowanego pracownika, ale tańszego.

Oprócz pieniędzy ważne jest…

Rozmawiając o pieniądzach pamiętaj, że oprócz nich ważne są:

• czy wynagrodzenie będzie stałe czy prowizyjne? Jeśli ruchome – czy masz faktyczny wpływ na osiągane wyniki?
• jaka będzie forma zatrudnienia – umowa o pracę, umowa o dzieło, zlecenie? Na jaki okres?
• świadczenia socjalne firmy – opieka medyczna, ubezpieczenia
• świadczenia dodatkowe – dalsze dokształcanie (szkolenia, studia), nauka języków etc.
• system pracy – czy będziesz pracować w ustalonych godzinach, czy czas będzie nienormowany?
• czy istnieje realna możliwość awansu?
• czy istnieje możliwość rozwoju i nauki?

W czasie rozmowy...

• Najlepiej podaj swoją preferowaną wielkość zarobków powiększoną o procent, jaki jesteś w stanie „odpuścić” w trakcie negocjacji.
• Możesz także określić zakres pensji od minimalnej do w pełni Cię satysfakcjonującej i zapowiedzieć dalsze negocjacje płac po okresie próbnym, gdy poznasz szczegółowy zakres swoich obowiązków
• Zostaw sobie furtkę – mówiąc, że te kwoty to wstępna propozycja.
• Pytaj się o to, co za te pieniądze będziesz miał robić, w jakich warunkach, przy jakim wsparciu ze strony firmy?
• Jaka forma prawna będzie regulowała stosunek pracy – umowa o pracę, umowa o dzieło?

Jeśli usłyszysz „nie” a płacę ustaliłeś na podstawie realnych własnych oczekiwań – nie masz racjonalnych powodów, by „czuć się z tym źle”. Widocznie kogoś nie stać na fachowca Twojej klasy. Masz pewność, że podejmując pracę za niższe (proponowane) kwoty – w dłuższym okresie dokładałbyś do tego, co zaowocowałoby frustracją, pretensjami pracodawcy, a może i nawet utratą pracy.